Datum: 18-02-2009

Laatste gewijzigd: 18-02-2009

WOENSDAG GEHAKTDAG

Woensdag Gehaktdag is de column van Menno Pot, exclusief voor de AFCA Supportersclub. Menno schreef de supportersroman Vak 127 en publiceerde onlangs zijn tweede boek De Derby. Over twee weken verschijnt weer een nieuwe column. Op woensdag, uiteraard.

Zo. Dat was lekker, afgelopen zondag, maar tóch ga ik nog één keertje kankeren over Marco van Basten. Eén keertje nog; daarna houd ik erover op.

Een afvaardiging van supporters heeft met Rik van den Boog en Marco van Basten gepraat en als ik het goed heb begrepen was de uitkomst dat het allemaal vooral aan de spelers lag: die moeten harder hun best doen. Marco van Basten heeft onze onvoorwaardelijke steun, naar het schijnt.

Ja, ho even. Wacht. Halt. Stop.

Zo makkelijk komt hij er bij deze jongen niet van af. Ik zie er geen heil in om hem te ontslaan, want Louis van Gaal, Co Adriaanse en Guus Hiddink zijn momenteel toch niet beschikbaar, maar dat laat onverlet dat een paar terloopse akkefietjes en opmerkingen van de laatste tijd me er wel degelijk van hebben overtuigd dat we hier geen absolute topmanager in huis hebben (en ook geen potentiële). Dat is niet zo zeer een verwijt aan Marco van Basten (die doet zijn best), maar een verwijt aan de lui die hem hebben aangesteld, want die hebben aantoonbaar niet goed genoeg gezocht naar iemand van het juiste soortelijk gewicht.

Even bij het begin beginnen. Met het rapport-Coronel in de hand heeft Ajax de clubstructuur ingrijpend gewijzigd. Simpel gezegd zijn we overgestapt van een model waarin allerlei types zich tegen het eerste elftal aan liepen te bemoeien, op het aloude model met één kapitein op het schip: een Grote Baas à la Wenger, Ferguson, Hiddink en - uit ons eigen verleden - Van Gaal.

Prima. Was ik blij mee. Maar wat je je bij je keuze voor dat model echter wél moet realiseren, is dat die positie van Grote Baas dus wel een heel belangrijke positie is, waarvoor alleen voetbalverstand onvoldoende is. Een kapitein heeft niet voldoende aan een vaarbewijs: hij moet ook een hele bemanning tevreden houden, aansturen en inspireren. Hij moet een manager zijn, een people"s manager bovendien. Daar ga je geen beginneling neerpleuren; daar moet een man van het kaliber Van Gaal/Hiddink komen te zitten. Of op zijn minst iemand van wie je verduveld zeker weet dat hij tot een manager van dat kaliber kan uitgroeien. Kortom: een ruiter, om in Adriaanse-termen te spreken. Geen paard.

Het werd dus Van Basten. Ik dacht: o jee, tóch weer een beginneling. Een ex-raspaard; geen bewezen topruiter. Net als Jan Wouters, Danny Blind en Ronald Koeman. Maar goed: het voordeel van de twijfel maar weer. Wat moet je anders, als supporter? Het bestuur wist het vast heel erg zeker.

Nu wil ik het niet eens over de resultaten en het voetbal hebben, maar alleen over Marco als Grote Roerganger. Om te beginnen: een Grote Roerganger hoort in elk geval níet te lijden aan het ‘ik ben niet te benijden"-syndroom. Ex-topvoetballers die trainertje gaan spelen en ineens met beperkte spelers moeten werken, hebben daar wel vaker last van. Marco ook. Na Heerenveen uit: "Het leek wel alsof ze voor het eerst in de regen speelden." En na Vitesse-uit: "Ik herkende me hier niet in." Oftewel: in slechte tijden ineens doen alsof je een machteloze buitenstaander bent, die in feite geen invloed heeft op de uitslag en de weinig jaloersmakende taak heeft om een horde motorisch gestoorde chimpansees aan het voetballen te krijgen. Héél hinderlijk is dat. En een veeg teken.

Het was pas het begin. Ik vind het werkelijk onbestaanbaar dat zo"n man na twee rotweekjes durft te zeggen dat hij heeft overwogen om op te stappen. Die man heeft een vrijbrief van Ajax aangenomen om de hele club overhoop te halen, Johan Cruijff te overrulen en ook nog even voor 34 miljoen euro spelers te kopen. Dan kun je dus écht niet na twee slokjes uit de gifbeker zeggen dat je overwogen hebt het bijltje erbij neer te gooien. Dan ben je diep van binnen gewoon nog die eigengereide, egocentrische spits - en dat moeten we op de positie van Grote Roerganger dus juist niet hebben. Daar moet iemand zitten die zijn elftal beschermt, snapt wat het inhoudt om verantwoordelijk te zijn en bereid is te sterven in het harnas: met je knuisten aan het roer naar de haaien, ook al is het jouw fout niet. Dát zijn kapiteins.

Marco denkt nog als een raspaard. Dat maakte hem als speler een gigant, maar als manager op zijn gunstigst een twijfelgeval. Een ruiter zou die opstap-ontboezeming hebben ingeslikt, uit puur verantwoordelijkheidsbesef, en hij zou al helemaal geen zeven maanden én advies van de algemeen directeur nodig hebben om tot de conclusie te komen dat hij wat meer individuele aandacht aan de spelers moet geven. Kennelijk hebben sommige jongens wat meer uitleg en vastigheid nodig. "Niet elke speler heeft aan een half woord genoeg." Tussen de regels door lees je de oprechte verbazing.

Dat komt eerlijk gezegd een tikje autistisch op me over en als we het erover eens kunnen zijn dat Marco van Basten geen groot people"s manager is, dan heeft het Ajax-bestuur dus per definitie gefaald: óf ze dachten ten onrechte dat Van Basten wél een groot people"s manager was, óf ze realiseerden zich dat hij het niet was, maar vonden dat geen bezwaar, of niet zo belangrijk.

Het is zonneklaar dat Ajax gewoon weer gegokt heeft op een raspaard zonder bewezen managerscapaciteiten. Dat zijn verdomd kostbare gokjes, want in dit specifieke geval heeft het de club opnieuw een landstitel gekost. Ik ben er namelijk voor de volle 100% van overtuigd dat Louis van Gaal met deze Ajax-selectie landskampioen zou zijn geworden. En Marco van Basten met de huidige AZ-selectie niet.