Datum: 22-04-2009

Laatste gewijzigd: 22-04-2009

WOENSDAG GEHAKTDAG

Woensdag Gehaktdag is de column van Menno Pot, exclusief voor de AFCA Supportersclub. Menno schreef de supportersroman Vak 127 en publiceerde onlangs zijn tweede boek De Derby. Over twee weken verschijnt weer een nieuwe column. Op woensdag, uiteraard. .

Willen of moeten?

Wat vinden we eigenlijk van Rik van den Boog, tot nu toe? Ik ben er nog niet helemaal uit. Toen hij bij zijn aanstelling meteen zei dat Ajax "de allerbeste trainer in huis heeft", sloeg de schrik me om het hart. Goeie genade, dacht ik bij mezelf, .ik hoop toch in vredesnaam dat je dat niet serieus meent. Gelukkig is daarna inderdaad subtiel gebleken dat hij het niet meende.

Ik geloof dat ik Van den Boog wel sympathiek vind. In zijn interview met Sportweek kwam hij ook inhoudelijk goed op me over. Op AT5 zei hij dan weer niet veel bijzonders, maar dat is niet per definitie laakbaar. Zijn columns in het programmablad slaan als een lul op een drumstel, maar dat doen columns van trainers en directeuren eigenlijk altijd, dus daar wil ik verder geen conclusies aan verbinden.

Eén echte ergernis heb ik al wel. Geachte meneer Van den Boog, beste Rik, u mag nooit, maar dan ook absoluut nooit meer zeggen dat Ajax "niets móet, maar alleen graag dingen wíl". Sorry, dat vreet ik niet., ik vind het zalvend gelul om de meute kalm te houden. Het ontbreekt er nog maar aan dat u ons erop gaat wijzen dat voetbal maar een spelletje is, zoals die suppoost op het veld van de ArenA, toen hij hoorde dat Marco van Basten voor pannenkoek werd uitgemaakt.

Ajax moet natuurlijk wel degelijk winnen. Dat is een cultuur die de club zichzelf nadrukkelijk en met tamelijk veel bombarie heeft opgelegd, door de jaren heen. Alles, maar dan ook werkelijk álles bij Ajax wijst erop dat men voetbal bij Ajax níet zomaar een leuk spelletje vindt.

Toen het Nederlandse voetbal in 1954 professioneel werd, en commercie zijn intrede deed, had Ajax in het meest extreme geval kunnen zeggen: bij Ajax willen we alleen spelers die het leuk vinden om voor Ajax te spelen, ze krijgen een billijke onkostenvergoeding en verder niets, we willen alleen onbezoldigde clubmensen in het bestuur, we willen geen reclame op ons shirt en zullen er alles aan doen om het voor onze supporters zo goedkoop mogelijk te houden.

Dan was voetbal voor de AFC Ajax écht een spelletje gebleven, had Ajax werkelijk niets gemóeten, en waren we nu een gezellige amateurvereniging geweest, waar buiten Nederland nog nooit iemand van gehoord had.

Ajax heeft echter hoger ingezet (en gelukkig maar), want Ajax is een club van ambitie. Ajax is een profclub geworden, die op commercieel vlak altijd voorop liep en zich vaak ook bereid toonde om voor daar ook offers voor te brengen. Commercieel gezien gaat Ajax meestal een stap verder dan andere clubs in Nederland: we namen als eerste een shirtsponsor, we namen als eerste skyboxen, we waren de eerste die naar een multifunctioneel stadion verkaste en we gingen als eerste naar de beurs. Allemaal om extra geld te genereren.

Dat is een keuze, waarvoor we - hoe je het ook wendt of keert - betaald hebben met een deel van onze ouderwetse, Amsterdamse verenigingscultuur.

De laatste jaren is men er bij Ajax nadrukkelijker dan ooit van overtuigd dat geld de sleutel tot succes is: dat wordt nu zelfs expliciet zo gezegd - en dat is een breuk met de Ajax-cultuur uit het verleden. In ruil voor sponsorgeld is men in toenemende mate bereid dingen te doen waarvan men weet dat de supporters ze niet op prijs stellen, zoals bijvoorbeeld het accepteren van Adidas-strepen op het thuisshirt. Ajax houdt de prijzen van toegangskaarten en seizoenkaarten niet zo laag mogelijk, maar tast met jaarlijkse, "marktconforme" verhogingen de grenzen van het billijke af. Bij de nieuwe seizoenkaart trof ik meermalen een brief aan waarin werd uitgelegd dat extra inkomsten nu eenmaal nodig zijn om ervoor te zorgen dat Ajax de aansluiting behoudt.

Ajax heeft ervoor gekozen een bedrijf te zijn. Ook het salaris van Rik van den Boog getuigt daarvan. Eén vervelende consequentie heeft dat echter wel: Ajax mag ook worden beoordeeld als een bedrijf - en daar moeten de bestuurders (in dit geval dus Rik van den Boog) niet voor weglopen. Ajax is wel degelijk verplicht om sportieve resultaten te behalen die min of meer in overeenstemming zijn met de financiële slagkracht.

De onbezoldigde voorzitter van een amateurvereniging kan zeggen zijn club "niets móet". Voor de algemeen directeur van het moderne Ajax is zo"n opmerking uit den boze.