Datum: 02-12-2009

Laatste gewijzigd: 02-12-2009

WOENSDAG GEHAKTDAG

Woensdag Gehaktdag is de column van Menno Pot, exclusief voor de AFCA Supporters-club. Menno schreef de supportersroman Vak 127 en het nonfictiewerk De Derby.
Over twee weken verschijnt weer een nieuwe column. Op woensdag, uiteraard.

Er wordt bij Ajax weer veel over geld geouwehoerd de laatste tijd, valt het jullie ook op? Vroeger zei Arie van Os dan met hooghartige, aristocratische beslistheid: "Bij Ajax praten we nooit over geld." Maar de tijden zijn veranderd: bij Ajax leuteren ze nauwelijks nog over iets anders dan over geld, al verzinnen ze er bij voorkeur malle, eufemistische termen voor.

Zo heb ik dit jaar geleerd dat Ajax een ′Champions League-jas′ draagt die een paar maten te groot is voor het ′Europa League-lichaam′ van de club. Sterker nog: die ′Champions League-jas′ is zo groot dat hij amper meer door de voordeur van het ′salarishuis′ past.

Of zoiets dergelijks.

In gewoon Nederlands komt het erop neer dat Ajax de laatste tien jaar veel te veel prutspelers heeft gekocht, die spelers veel te veel geld betaalt en dat het daarom godsonmogelijk is geworden om quitte te draaien, zélfs al verpatsen we halverwege het seizoen Klaas-Jan Huntelaar voor 27 miljoen euro.

Kortom: zorgwekkende toestand. Er is zelfs een lening afgesloten, las ik laatst: een fraaie bekroning van een decennium waarin Ajax het (ondanks meer dan 40.000 seizoenkaart-houders, een la vol lucratieve sponsordeals en de verkoop van onder anderen Chivu, Ibrahimovic, Van der Vaart, Sneijder, Huntelaar en Vermaelen) tóch presteerde om over het decennium 2000-2009 een slordige 30 miljoen verlies te lijden.

De verkoop van Luis Suárez in januari zou mooi in dat plaatje passen. Het zou niet de eerste keer zijn dat Ajax liever een sommetje geld vangt om een paar gaten in die versleten Champions League-jas te laten dichtnaaien dan dat de club eens alles op alles zet om weer eens daadwerkelijk mee te mogen voetballen in die competitie.

Ik voorspel dat Ajax binnen nu en een paar jaar een structurele, wezenlijke stap terug zal moeten doen op financieel vlak. Dan hebben de motten die Champions League-jas echt tot de laatste draad stukgevreten en zal Ajax een geinig Europa League-jasje uit de één-euro-bak op de Albert Cuyp moeten grabbelen.

De vraag is: zou dat erg zijn?

Mijn antwoord: nee, dat zou niet erg zijn, want de komende tien seizoen kunnen we hooguit twee landstitels minder pakken dan de afgelopen tien seizoenen. We hebben niet zo heel veel meer te verliezen.

Arie van Os wilde nooit over geld praten en iedereen weet waarom dat was: wat je niet hebt, daar kun je ook niet over lullen. Ajax hád nooit geld. De enige jas die we toen konden betalen was een tweedehands spijkerjackie van het Waterlooplein. We waren óf bijna blut óf helemaal blut. Beter dan dat werd het niet. Maar we voetbalden wel zoals wij dachten dat het hoorde. Als Ajax. En soms, heel soms, stonden de grote clubs mooi met hun bek vol tanden als ze tegen ons moesten ballen. Werden ze ineens voor joker gezet door een zooitje rotjochies uit de Ajax-jeugd. We waren Amsterdams, we waren een vereniging, we waren Ajax. Niet altijd top, maar wel altijd Ajax. We gingen op onze kanis op onze eigen voorwaarden. Arm, maar sexy.

Na de Champions League-winst (1995) en het Bosman-arrest (1998) heeft bij Ajax het tragische (en op basis van de jaren daarvoor ook vrij onbegrijpelijke) misverstand postgevat dat geld de enige sleutel tot sportief succes is, en dat we de grote jongens van Europa op sportief vlak alleen kunnen blijven bijbenen als we ze ook financieel kunnen bijbenen. Financiële groei werd Ajax" prioriteit en daar moest de traditionele Amsterdamse clubcultuur dan maar ten dele voor wijken.

En daar gingen we: eerst naar de ArenA, en van daaruit naar de beurs.

Het resultaat? De details kennen jullie, maar het komt er op neer dat we niet alleen qua sportieve prestaties het belabberdste decennium sinds de geboorte van het profvoetbal achter de rug hebben, maar dat het ook financieel tien rampzalige jaren waren (30 miljoen euro verlies, al met al), om over de oude Ajax-cultuur maar te zwijgen, want die heeft het afgelopen decennium ongeveer dezelfde ontwikkeling doorgemaakt als de gezondheid van Ramses Shaffy.

Kortom: op dit moment hebben we niks. Geen prijzen, geen geld én geen Ajax-cultuur. We hebben gegokt en driedubbel verloren. Valt er nog iets terug te draaien? Misschien. We kunnen het in elk geval proberen.

Als je mij nu vraagt wat ik liever zou terugkrijgen - de sportieve glorie of de oude Ajax-clubcultuur - dan zou ik kiezen voor het laatste, al was het maar omdat ik stiekem denk dat dat ook nog meer landstitels oplevert dan de aanpak van het voorbije decennium.

Wie niet rijk is, moet slim zijn, en ik begin steeds meer te geloven dat het omhelzen van die wijsheid onze enige op succes is. Laat het salarishuis maar een salaris-stacaravan worden. Doe mij het oude Ajax maar. Arm, maar sexy. Dan komt de rest vanzelf, en anders maar niet.

Menno