Datum: 16-12-2009

Laatste gewijzigd: 16-12-2009

WOENSDAG GEHAKTDAG

Woensdag Gehaktdag is de column van Menno Pot, exclusief voor de AFCA Supporters-club. Menno schreef de supportersroman Vak 127 en het nonfictiewerk De Derby.
Op 20 januari 2010 verschijnt weer een nieuwe column. Op woensdag, uiteraard.

Ajax in de winter

Zoals het er nu naar uitziet, wordt het stervenskoud tijdens Ajax - Anderlecht, donderdagavond in de ArenA. Ik houd daar wel van: Europacup-avondjes in de vrieskou. Vooraf een goeie neut op het Rembrandtplein, extra paar sokken aan, twee truien over elkaar, jas eroverheen, muts op je kop, ergens in je uitdossing een paar miniflesjes drank verstoppen en dan maar hopen dat Ajax je warm zal spelen. Het is een soort genot dat alleen stadiongangers begrijpen.

De allereerste keer dat ik voor een Ajax-wedstrijd naar het buitenland ging, was het ook gruwelijk koud. 27 november 1991: Ajax - Osasuna. Het was de laatste van drie thuiswedstrijden die Ajax op minimaal 100 kilometer van Amsterdam moest afwerken, als UEFA-straf voor het staafincident tegen Austria Wien.

Het werd het Rheinstadion in Düsseldorf. In de eerste twee ronden waren Ørebro en Rot-Weiss Erfurt uitgeschakeld. Osasuna was, in de derde ronde, de eerste tegenstander uit een sterke competitie. De uitwedstrijd was met 0-1 gewonnen, ′thuis′ in Düsseldorf mocht Ajax de klus afmaken en dan zouden we ′overwinteren′ in de UEFA Cup. Europees voetbal ná de winterstop in Amsterdam. Dat was vier jaar geleden, op dat moment.

Ik weet niet eens meer of het een echt goede wedstrijd was. Ik denk het niet. Ajax nam al vrij snel een 1-0 voorsprong (Bergkamp) en daarna gebeurde er volgens mij weinig meer. Wat ik het best herinner van die avond zijn winterse beelden: Dennis Bergkamp droeg handschoentjes, een zwarte maillot en hij speelde op van die zaalschoenen, zonder noppen, speciaal voor een bevroren ondergrond.

Ik herinner me de pluimpjes witte stoom die de spelers uitademden. En ik zie de Ajax-bank nog voor me, met onder meer Johnny van ‘t Schip erop (die had bonje met Louis van Gaal). Alle wisselspelers droegen rode mutsjes en ze zaten onder een deken, als bejaarde mannetjes op een bankje in het park. Het enorme Rheinstadion bood plaats aan meer dan 60.000 mensen, maar was voor hooguit 25% gevuld.

Het was ijs- en ijskoud, we stonden te kleumen op de tribune. En ik vond het geweldig. Omdat het Europacup was, omdat het in het buitenland was en omdat Ajax voor het eerst sinds vier jaar weer eens bouwde aan een Europese campagne. Vier jaar wachten duurt een eeuwigheid, als het tussen je dertiende en je zeventiende is.

Ik weet niet of ik na die novemberavond in Düsseldorf nog een kouder Europacup-avondje heb meegemaakt. Als er een nóg kouder was, dan was het Ajax - AS Roma, in de toenmalige tweede groepsfase van de Champions League, op 10 december 2002.

Ik had de hele middag vrijgehouden om met mijn vrienden in te drinken in de stad. We stelden al snel vast dat de Italiaanse supporters mijn liefde voor koude Europese avonden niet delen. Ze trokken het voor geen meter. Als bibberende hoopjes ellende schuifelden ze over straat, hun gezichten tot boven de neus in dikke sjaals gewikkeld, modieuze zonnebrillen tegen het felle winterzonnetje. Daar zaten ze, hete espresso"s te leuten in de Amsterdamse cafés. Iedere gek weet dat je je bij bittere kou beter vol kunt laten lopen met alcohol, maar dat doen Italianen niet. Die gaan met een chagrijnige kop boven een espressootje hangen.

‘s Avonds in de ArenA leek het wel alsof het op de helft van Ajax nog een paar graden kouder was, want ze zijn er tot de laatste minuut (waarin ze 2-1 maakten) geen enkele keer geweest. Jari Litmanen maakte een onvergetelijk briljant doelpunt: zo"n bekeken schot in de verre bovenhoek dat je vanaf Zuid zo prachtig de kruising in ziet zeilen. En wij maar juichen, dik ingepakt, met een gloeiend porem van de drank. Heerlijk.

Oók onvergetelijk, maar dan anders, is verliezen in de vrieskou. Club Brugge-uit, eind 2003, hoort tot de absolute dieptepunten van mijn bestaan als Ajacied. God, wat was het koud, daar op die Belgische ijsbaan, maar in mijn Ajax-hart was het nog veel kouder. En PSV-thuis... Ook zoiets. Voor mijn gevoel heb ik een stuk of honderd thuisnederlagen tegen PSV meegemaakt, áltijd in december, áltijd bij een graadje of min-twintig en áltijd met een stuk of vijf doelpunten van Ronaldo of Van Nistelrooy. Daar sta je dan, in je eskimo-uitdossing, te blauwbekken van ellende.

Het lijkt wel alsof kou je voetbalemoties versterkt: winnen in de vrieskou is extra mooi, verliezen in de vrieskou extra erg, zo lijkt het. Maar je vóelt tenminste wat, en da"s al heel wat, voor een Ajacied anno 2009, en alleen al dáárom heb ik zin in Ajax - Anderlecht.

Niet alleen voor Ajax, maar ook voor Woensdag Gehaktdag begint zondag de winterstop. De eerste column van 2010 verschijnt op woensdag 20 januari, in de aanloop naar de competitiehervatting tegen AZ. Voor nu: fijne feestdagen en een goede jaarwisseling gewenst. Dat 2010 eindelijk het jaar van de ommekeer mag worden.

Menno