Datum: 25-08-2010

Laatste gewijzigd: 25-08-2010

WOENSDAG GEHAKTDAG

Woensdag Gehaktdag is de column van Menno Pot, exclusief geschreven voor de AFCA Supportersclub.
Menno schreef de supportersroman Vak 127 en het nonfictiewerk De Derby.
Over twee weken verschijnt weer een nieuwe column. Op woensdag, uiteraard.

Oudje over Ivan

Wie mij volgt via Twitter, Hyves en/of Facebook heeft het de voorbije weken misschien al eens voorbij zien komen: ik werk op het moment aan een nieuw Ajax-boek dat Ajax Ondanks Alles gaat heten. Het verschijnt rond 20 oktober, hier staat alvast wat info, en misschien is het ook interessant om te weten dat er gelijktijdig met Ajax Ondanks Alles een nieuwe, vierde druk van Vak 127 gaat verschijnen, met een nieuw omslag (kijk maar) en een nieuwe prijs (10 euro).

Omdat ik aan Ajax Ondanks Alles werk, en dus vooral met óude Ajax-columns en -artikelen in de weer ben, schikt het me dezer dagen slecht om nieuwe Ajax-columns te schrijven. Daarom: een oudje, dat niet in Ajax Ondanks Alles zal verschijnen. Over een ouwe cultheld en misschien wel de meest legendarische Ajax-miskoop ooit.

Het is eigenlijk geen column, maar een kort verhaal van duizend woorden. Ik schreef het lang geleden voor de website Ajax Mania, die al lang niet meer bestaat.

Toen het op Ajax Mania verscheen, ontving ik veel e-mail van mensen die geloofden dat het echt waar was. Ook werd ik gebeld door een voetbalverslaggever van een niet onaanzienlijke krant, die vroeg of hij een artikel mocht wijden aan mijn ongelooflijke scoop. Ik was natuurlijk weer eens te aardig en te eerlijk, maar ik had hem natuurlijk toestemming moeten geven...

Komt-ie. Het verhaal heet Ivan.

Johan Cruijff was geen slechte voetballer. Marco van Basten en Dennis Bergkamp konden het balletje ook wel raken. Maar er kan er maar één de aller-, allergrootste zijn. Als mensen mij vragen wie mijn favoriete Ajax-speler aller tijden is, hoef ik niet lang na te denken: Ivan Gabrich.

Tijdens zijn korte carrière in Amsterdam kwam ik met Ivan in contact, en geloof me: hij is niet wie we denken dat hij is. Of liever gezegd: hij is niet wie Ajax ons wil doen geloven. Om die reden heb ik het voorbije jaar in stilte gewerkt aan zijn biografie, in nauwe samenwerking met Ivan zelf, uiteraard. Het is bijna af. Exclusief voor Ajax Mania onthul ik bij deze waarom het een spraakmakend boek zal worden.

Ivan Gabrich was helemaal geen voetballer.

Voor zijn transfer naar Amsterdam werkte hij als taxichauffeur in Buenos Aires. Hij kwam maar met moeite rond van zijn karige loon zag en moest met lede ogen aanzien hoe zijn beeldschone echtgenote Alicia en zijn prachtige zoontje Diego in armoe moesten leven in hun aftandse appartement in een buitenwijk van de Argentijnse hoofdstad.

Daarom verzon hij begin 1996 een stoutmoedig plan. Ivan gaf een plaatselijke TV-studio opdracht om een videoband samen te stellen, een compilatie waarin hij - Ivan Gabrich - schitterde als aanvaller in de voetbalcompetitie, het ene na het andere doelpunt scorend in uitverkochte voetbaltempels. Door beelden van de Argentijnse competitie slim te bewerken, moest dat technisch mogelijk zijn, dacht hij.

Aanvankelijk was Alicia razend op hem, omdat hij meer dan de helft van zijn maandloon had neergeteld voor het produceren van een malle video. Ivan bezwoer sussend dat hij de investering zou terugverdienen. Ruimschoots. Voor Diego en voor haar.

Nog diezelfde dag ging hij in zijn stamkroeg een weddenschap aan met zijn makkers Alfonso en Hernán: Ivan beweerde dat hij met deze videoband een contract bij een grote Europese voetbalclub in de wacht kon slepen. Alfonso, die ook taxichauffeur was maar de gladde babbel van een zakenman had en een kei was in het imiteren van Argentijnse politici, moest dan wel meespelen: als Ivans zaakwaarnemer.

Om een lang verhaal kort te maken: AFC Ajax Amsterdam trapte erin.

Ivans vrienden en collega′s vielen van verbazing van hun stoel toen ze zijn fax ontvingen, helemaal uit het verre Holland. Ivan schreef dat hij een contract op zak had van de club die een jaar eerder de Champions League en de Wereldbeker had gewonnen. Hij verzocht zijn vrienden om het geld dat hij van ze gewonnen had met de weddenschap nu metéén naar Amsterdam te zenden. Immers: nu hij profvoetballer was geworden, had hij ook voetbal-schoenen nodig. En een sporttas. En badslippers, voor in de kleedkamer. Hoe kon hij weten dat profvoetballers dat allemaal gratis krijgen, van hun club?

Bij Ajax speelde Ivan negen competitiewedstrijden en één bekerduel. Hij raakte de bal geen enkele keer aan, maar dat vond hij niet erg: het gaf hem de tijd om goed om zich heen te kijken en de indrukwekkende Amsterdam ArenA in zich op te nemen. Hij was zich ervan bewust dat hij zichzelf zou verraden als hij tijdens de wedstrijden polaroidjes van de tribunes ging maken, dus dat deed hij maar niet, maar hij maakte wel talloze foto′s tijdens buiten-landse reisjes en trainingskampen.

Die trainingskampen hadden als bijkomend voordeel dat zijn conditie met sprongen vooruit ging. Als taxichauffeur was hij maar weinig aan bewegen toegekomen. De vrouwtjes zouden niet weten wat ze zágen als hij, afgetraind en wel, weer thuis zou komen.

Andere dingen waren minder leuk. Zijn regelmatige gesprekken met de beroemde trainer Louis van Gaal werden bijvoorbeeld steeds onprettiger, al kon hij het meneer Van Gaal amper kwalijk nemen dat die zich afvroeg wanneer Ivan eindelijk eens zou beginnen met scoren. Soms voelde Ivan zich zo opgelaten dat het zweet hem uitbrak, wanneer hij weer een ontwijkend verhaal ophing over heimwee naar Argentinië, een gebrek aan zelfvertrouwen, zijn aanpassingsproblemen aan het tactische systeem van Ajax en de taalbarrière tussen hem en zijn ploeggenoten. Het werd steeds moeilijker om de befaamde Ajax-trainer ervan te overtuigen dat het allemaal goed zou komen.

Langzaam maar zeker begon Ajax achterdochtig te worden, totdat men besloot om Ivans videoband in het diepste geheim te laten testen op authenticiteit. De uitkomst was schokkend. Hij was nep. Ajax was in de maling genomen.

Voorzitter Michael van Praag belegde ogenblikkelijk een geheime crisisbijeenkomst van het clubbestuur in een wegrestaurant nabij Vinkeveen. Alle aanwezigen werd op het hart gedrukt dat deze affaire binnenskamers moest blijven. In een telefoongesprek waarvan tot op de dag vandaag onbekend is wat er exact is besproken, kwam penningmeester Arie van Os tot een bliksemakkoord met de Spaanse tweededivisionist Merida: tegen betaling van een onbekend geldbedrag zou Merida doen alsof ze Gabrich van Ajax hadden overgenomen.

De transfer heeft in werkelijkheid nooit plaatsgevonden. Ivan biechtte alles op aan Michael van Praag. Hij vertelde hem over de videoband, de weddenschap en dat het allemaal een beetje uit de hand was gelopen. Van Praag kon er niet om lachen, vooral niet omdat Ivans contract moest worden afgekocht en ‘zaakwaarnemer" Alfonso, die ouwe rat, daarnaast nog een aanzienlijk bedrag aan zwijggeld van Ajax had losgepeuterd.

Precies één Ajax-supporter kwam naar Schiphol om Ivan Gabrich uit te zwaaien.

Die Ajax-supporter was ik. Het was het begin van een warme vriendschap.

Ivan Gabrich is weer thuis. Hij rijdt weer in zijn taxi door de straten van Buenos Aires. Voor zijn gezin kocht hij een riante woning in een prachtige, bosrijke voorstad van de metropool. Kleine Diego zit op een prima school. In de kroeg, waar Ivan, Alfonso en Hernán hun weddenschap afsloten, hangt achter de bar een elftalfoto van de Ajax-selectie van 1996-1997.

Ivan zelf prikte zijn officiële publiciteitsfoto in Ajax-shirt op het dashboard van zijn taxi. Bijna alle klanten stellen hem dezelfde vraag bij het instappen: "Ben jij dat? Heb jij voor Ajax Amsterdam gevoetbald?"

"Jazeker," antwoordt Ivan steevast, "maar helaas moest ik stoppen. Knieblessure. Afgekeurd."

Ivan laat weten dat het hem goed gaat. Ik moet alle Ajax-supporters de groeten van hem doen.

En dan nu het antwoord op de vraag waarom ik deze grapjas de grootste Ajax-voetballer aller tijden vind. Voor mij is hij de grootste omdat hij, meer dan welke andere Ajacied ook, mijn fantasie heeft geprikkeld. Dankzij Ivan Gabrich heb ik mijn jongensdroom nooit los hoeven laten: hij heeft me ervan overtuigd dat ik, ook al ben ik inmiddels op leeftijd en geheel talentloos, alsnog het eerste elftal van Ajax kan halen.